शबरी/पारधी/आदिम आवास योजना : महाराष्ट्रातील अनेक कुटुंबे अजूनही पक्क्या घरांपासून वंचित आहेत. काहीजण कच्च्या घरात, झोपडपट्टीत किंवा तात्पुरत्या निवाऱ्यात राहतात. या समस्येचे निराकरण करण्यासाठी महाराष्ट्र शासनाने शबरी/पारधी/आदिम आवास योजना सुरू केल्या आहेत. या योजना आदिवासी, पारधी आणि आदिम जमातींसारख्या वंचित समुदायांना त्यांचे स्वतःचे पक्के घर बांधण्यासाठी आर्थिक मदत देतात. ह्या लेखा मध्ये तुम्हाला या योजनांबद्दल पात्रता, अर्ज प्रक्रिया आणि नवीन अपडेट्स विषयी सविस्तर माहिती मिळेल.
या योजनांचा उद्देश
शबरी/पारधी/आदिम आवास योजना ह्या महाराष्ट्रातील वंचित समुदायांसाठी विशेषतः तयार केलेल्या आहेत. या योजनांचा मुख्य उद्देश आहे की प्रत्येक कुटुंबाला पक्के घर मिळावे. आदिवासी आणि विमुक्त जमातींना त्यांच्या आर्थिक परिस्थितीमुळे स्वतःचे घर बांधणे कठीण असते. या योजनांमुळे त्यांना आर्थिक मदत मिळते आणि त्यांचे जीवनमान सुधारते. या योजना केंद्र सरकारच्या “सर्वांसाठी घरे” या मोहिमेचा भाग आहेत, ज्यामुळे लाखो कुटुंबांना लाभ मिळाला आहे.
शबरी आदिवासी घरकुल योजना
ही योजना शहरी भागात राहणाऱ्या अनुसूचित जमाती (आदिवासी) कुटुंबांसाठी आहे. जर तुम्ही कच्च्या घरात, झोपडपट्टीत किंवा तात्पुरत्या निवाऱ्यात राहत असाल, तर ही योजना तुम्हाला पक्के घर बांधण्यासाठी मदत करते.
पात्रता
- तुम्ही अनुसूचित जमातीचे असावे.
- तुम्ही 15 वर्षांपासून महाराष्ट्रात राहत असावे.
- तुमच्याकडे स्वतःचे पक्के घर नसावे.
- तुमच्याकडे घर बांधण्यासाठी जागा असावी (स्वतःची किंवा शासनाने दिलेली).
- तुम्ही यापूर्वी कोणत्याही शासकीय आवास योजनेतून लाभ घेतलेला नसावा.
- तुमचे वय 18 वर्षांपेक्षा जास्त असावे.
- तुमच्याकडे बँकेत खाते असावे.
- तुमचे वार्षिक उत्पन्न 3 लाख रुपयांपेक्षा कमी असावे.
लाभ
- घर बांधण्यासाठी 2.5 लाख रुपये आर्थिक मदत.
- ही रक्कम चार टप्प्यांत दिली जाते:
- मंजुरीवेळी: 40,000 रुपये
- प्लिंथ पातळीवर: 80,000 रुपये
- लिंटेल पातळीवर: 80,000 रुपये
- घर पूर्ण झाल्यावर: 50,000 रुपये
- घराचे क्षेत्र: 269 चौरस फूट
- 5% जागा अपंग लाभार्थ्यांसाठी राखीव आहे, विशेषतः अपंग महिलांना प्राधान्य.
| हिस्सा | टप्पा | रक्कम (रुपये) |
| 1 | मंजुरी | 40,000 |
| 2 | प्लिंथ पातळी | 80,000 |
| 3 | लिंटेल पातळी | 80,000 |
| 4 | पूर्णता | 50,000 |
आवश्यक कागदपत्रे
- दोन पासपोर्ट आकाराचे फोटो
- निवास प्रमाणपत्र
- आदिवासी प्रमाणपत्र
- घर बांधण्यासाठी जागेचे प्रमाणपत्र
- उत्पन्न प्रमाणपत्र (तहसीलदाराकडून)
- शपथपत्र
- आधार कार्ड
- बँक खात्याची माहिती (रद्द केलेला चेक किंवा पासबुकची फोटोकॉपी)
अर्ज प्रक्रिया
- अर्ज आणि सर्व कागदपत्रे एकीकृत आदिवासी विकास परियोजना कार्यालयात सादर करावीत.
- तुम्ही अर्ज वैयक्तिकरित्या, ईमेलद्वारे किंवा डाकेने पाठवू शकता.
- अर्ज मंजूर झाल्यावर, तुम्हाला टप्प्याटप्प्याने आर्थिक मदत मिळेल.
प्राधान्य गट
- जाती हिंसाचारामुळे घराचे नुकसान झालेले कुटुंब
- अत्याचार कायद्यांतर्गत आपत्तीग्रस्त
- विधवा किंवा परित्यक्ता महिला
- आदिम जमातींचे सदस्य
पारधी घरकुल योजना
पारधी समुदाय हा महाराष्ट्रातील विमुक्त जमातींपैकी एक आहे. पारधी घरकुल योजना ही या समुदायासाठी विशेषतः तयार केलेली आहे. ही योजना शबरी योजनेसारखीच आहे, परंतु ती पारधी समुदायाच्या गरजा लक्षात घेऊन राबविली जाते. योजनेची पात्रता आणि अर्ज प्रक्रिया शबरी योजनेसारखीच असू शकते, परंतु विशिष्ट माहितीसाठी तुम्ही स्थानिक आदिवासी विकास विभागाशी संपर्क साधावा.
लाभ
- घर बांधण्यासाठी आर्थिक मदत (रक्कम स्थानिक प्रशासनाकडून मिळवावी).
- शौचालय बांधण्यासाठी अतिरिक्त मदत.
- ही योजना पारधी समुदायाला स्थायी निवासस्थान प्रदान करते.
पात्रता
- पारधी समुदायातील असणे आवश्यक.
- स्वतःचे पक्के घर नसणे किंवा कच्च्या घरात राहणे.
- महाराष्ट्रात कायमस्वरूपी वास्तव्य.
आदिम आवास योजना
आदिम आवास योजना ही आदिम जमातींसाठी आहे, जे कच्च्या घरात राहतात किंवा त्यांच्याकडे स्वतःचे घर नाही. ही योजना विशेषतः ग्रामीण भागातील आदिवासी कुटुंबांसाठी आहे.
लाभ
- सपाट भूभागात: 1.20 लाख रुपये
- डोंगरी भागात: 1.50 लाख रुपये
- शौचालयासाठी: 12,000 रुपये
- एकूण घरे: 1 लाख
- बजेट: 1,200 कोटी रुपये
| क्षेत्र | आर्थिक मदत (रुपये) |
|---|---|
| सपाट भूभाग | 1,20,000 |
| डोंगरी भाग | 1,50,000 |
| शौचालय | 12,000 |
पात्रता
- आदिम जमातींचे सदस्य असणे.
- स्वतःचे पक्के घर नसणे किंवा कच्च्या घरात राहणे.
- महाराष्ट्रात कायमस्वरूपी वास्तव्य.
अर्ज प्रक्रिया
- अर्ज प्रक्रिया शबरी योजनेसारखीच आहे. तुम्ही स्थानिक आदिवासी विकास विभागात अर्ज सादर करू शकता.
- आवश्यक कागदपत्रे स्थानिक प्रशासनाकडून मिळवावीत.
या योजनांसाठी अर्ज कसा करावा?
शबरी/पारधी/आदिम आवास योजना अंतर्गत अर्ज करण्यासाठी खालील पायऱ्या फॉलो करा:
- पात्रता तपासा: तुम्ही योजनेसाठी पात्र आहात का, हे तपासा.
- कागदपत्रे गोळा करा: आधार कार्ड, निवास प्रमाणपत्र, उत्पन्न प्रमाणपत्र, आणि इतर आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवा.
- अर्ज सादर करा: स्थानिक परियोजना कार्यालयात किंवा आदिवासी विकास विभागात अर्ज जमा करा.
- प्रक्रिया फॉलो करा: अर्ज मंजूर झाल्यावर, तुम्हाला टप्प्याटप्प्याने आर्थिक मदत मिळेल.
तुम्ही अर्ज वैयक्तिकरित्या, ईमेलद्वारे किंवा डाकेने पाठवू शकता. स्थानिक प्रशासनाशी संपर्क साधून अर्जाची प्रक्रिया आणि आवश्यक कागदपत्रांची यादी मिळवावी.
नवीनतम अपडेट्स
2023-24 च्या अर्थसंकल्पात, महाराष्ट्र सरकारने शबरी/पारधी/आदिम आवास योजना अंतर्गत लाखो घरे बांधण्याची घोषणा केली आहे. यासाठी 1,200 कोटी रुपये जाहीर करण्यात आले आहेत. याशिवाय, सांगली जिल्ह्यात केंद्र सरकारच्या प्रधानमंत्री आवास योजनेखाली 70,000 घरे बांधण्यात आली आहेत, जे या योजनांच्या यशस्वी अंमलबजावणीचे उदाहरण आहे. या योजनांमुळे अनेक कुटुंबांना पक्की घरे मिळाली आहेत, आणि येत्या काही वर्षांत आणखी कुटुंबांना लाभ मिळण्याची अपेक्षा आहे.
शासकीय GR डाउनलोड लिंक्स
- शबरी आदिवासी घरकुल योजना: GR डाउनलोड
- पारधी आणि आदिम आवास योजना: विशिष्ट GR माहितीसाठी, महाराष्ट्र शासनाच्या वेबसाइट ला भेट द्या.
आधिकृत वेबसाइट लिंक्स
- शबरी योजना: शबरी आदिवासी वित्त व विकास महामंडळ
- सामान्य आवास माहिती: महाराष्ट्र गृहनिर्माण विभाग
- ग्रामीण आवास माहिती: ग्रामीण विकास विभाग
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
प्रश्न 1: या योजना कोणी सुरू केल्या?
उत्तर: महाराष्ट्र शासनाने शबरी/पारधी/आदिम आवास योजना सुरू केल्या आहेत.
प्रश्न 2: या योजनांचा लाभ कोण घेऊ शकतो?
उत्तर: शबरी – शहरी आदिवासी, पारधी – पारधी समुदाय, आदिम – आदिम जमाती.
प्रश्न 3: किती आर्थिक मदत मिळते?
उत्तर: शबरी योजनेत 2.5 लाख रुपये, आदिम योजनेत 1.20 लाख किंवा 1.50 लाख रुपये, आणि पारधी योजनेत समान मदत (स्थानिक प्रशासनाकडून माहिती घ्या).
प्रश्न 4: अर्ज कसा करायचा?
उत्तर: शबरी योजनेसाठी, एकीकृत आदिवासी विकास परियोजना कार्यालयात अर्ज करा. इतर योजनांसाठी, स्थानिक आदिवासी विकास विभागाशी संपर्क साधा.
प्रश्न 5: या योजना कधी सुरू झाल्या?
उत्तर: या योजना अनेक वर्षांपासून सुरू आहेत, परंतु 2023-24 च्या बजेटमध्ये त्यांचा विस्तार करण्यात आला आहे.
प्रश्न 6: अर्जासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?
उत्तर: आधार कार्ड, निवास प्रमाणपत्र, उत्पन्न प्रमाणपत्र, आदिवासी प्रमाणपत्र, आणि बँक खात्याची माहिती.
प्रश्न 7: या योजनांचा लाभ किती लोकांना मिळाला आहे?
उत्तर: ठोस आकडेवारी उपलब्ध नाही, परंतु 2023-24 च्या बजेटनुसार लाखो घरे बांधण्याची योजना आहे.
प्रश्न 8: मी माझ्या अर्जाची स्थिती कशी तपासू?
उत्तर: स्थानिक परियोजना कार्यालय किंवा आदिवासी विकास विभागाशी संपर्क साधा.
या शबरी/पारधी/आदिम आवास योजना महाराष्ट्रातील वंचित समुदायांच्या जीवनात मोठा बदल घडवून आणत आहेत. जर तुम्ही पात्र असाल, तर लवकरात लवकर अर्ज करा आणि तुमच्या स्वप्नातील घर बांधा!
