भारतातील पेन्शनधारकांसाठी जीवन प्रमाणपत्र हा एक अतिशय महत्त्वाचा दस्तऐवज आहे. सरकारी कर्मचारी वृद्धापकाळात स्वावलंबी व्हावेत म्हणून सेवानिवृत्तीनंतर सरकारकडून पेन्शन दिली जाते. पेन्शनधारक कर्मचाऱ्यांनी निवृत्ती वेतन चालू ठेवण्यासाठी दरवर्षी एकदा हे प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे.
यापूर्वी निवृत्तीवेतनधारकांना थेट संबंधित बँक, पोस्ट ऑफिस किंवा सरकारी कार्यालयात जाऊन जीवन प्रमाणपत्र द्यावे लागत होते.
मात्र आता यात सुधारणा करण्यात आली असून घरबसल्या ऑनलाइन जीवन प्रमाणपत्र मिळवण्याची सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
सरकारच्या या निर्णयामुळे ज्येष्ठ नागरिकांना आता बँकेत किंवा कार्यालयात जाऊन रांगेत थांबण्याची गरज नाही. डिजिटल लाइफ सर्टिफिकेट (जीवन प्रमाण) सरकारच्या या उपक्रमामुळे निवृत्तीवेतनधारक त्यांचे जीवन प्रमाणपत्र काही मिनिटांत घरी बसून तयार करून घेऊ शकतात.
जीवन प्रमाणपत्र म्हणजे काय?
आपण समजू शकतो की जीवन प्रमाणपत्र हा निवृत्तीवेतनधारक जिवंत असल्याचा पुरावा आहे. शासकीय निमशासकीय किंवा खाजगी निवृत्ती वेतनधारकांना दरवर्षी हे प्रमाणपत्र सादर करावे लागते.
यामुळे संबंधित व्यक्तीचा पेन्शन खाते क्रमांक ॲक्टिव्ह ठेवला जातो आणि लाभार्थ्याला पेन्शनची रक्कम नियमितपणे मिळत राहते.
जीवन प्रमाणपत्र लाभ
- घरबसल्या प्रमाणपत्र मिळवणे.
- वेळ आणि प्रवास वाचतो.
- ही प्रक्रिया पूर्णपणे डिजिटल असल्याने कोणत्याही विभागाकडून त्वरित माहिती दिली जाते.
- ज्येष्ठ नागरिकांसाठी या योजनेसाठी विशेष मुदत असेल.
जीवन प्रमाणपत्रांसाठी कागदपत्रे
तुम्ही जीवन प्रमाणपत्र मिळविण्यासाठी अर्ज करत असल्यास, जीवन प्रमाणपत्र मिळविण्यासाठी काही तपशील खाली दिले आहेत. प्रमाणपत्र काढताना अर्जदारांनी आवश्यक कागदपत्रे बाळगणे आवश्यक आहे.
- आधार कार्ड
- पेन्शन आयडी
- नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांक
- फिंगरप्रिंट किंवा IRIS स्कॅनर
- इंटरनेटसह संगणक किंवा मोबाइल
जीवन प्रमाणपत्र ऑनलाइन कसे मिळवायचे?
जर तुम्ही सुशिक्षित असाल तर तुम्ही तुमचे जीवन प्रमाणपत्र तुमच्या मोबाईल फोनद्वारे घरबसल्या ऑनलाइन मिळवू शकता. ही सुविधा तुमच्या जवळच्या सरकार सेवा केंद्र किंवा CSC केंद्रामार्फतही उपलब्ध करून दिली जाते.
- सर्व प्रथम पेन्शनधारक जीवन प्रमान या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.
- Windows किंवा Android साठी Jeevan Saan डाउनलोड करण्यासाठी Get a Certificate पर्यायावर क्लिक करा.
- त्यानंतर तुमचा आधार क्रमांक मोबाइल क्रमांक भरा आणि इतर तपशील तुमच्या मोबाइलवर मिळालेला OTP टाकून पडताळणी प्रक्रिया पूर्ण करा.
- नोंदणी पूर्ण झाल्यानंतर बायोमेट्रिक स्कॅनरद्वारे तुमच्या ओळखीची पुष्टी करा.
- यशस्वी प्रमाणीकरणानंतर स्वयंचलित ‘प्रमान आयडी’ तयार होतो. हा आयडी भविष्यात पेन्शन विभागाला प्रमाणपत्र देण्यासाठी वापरला जाईल, त्यामुळे त्याची नोंद ठेवा.
- प्रक्रिया पूर्ण झाल्यानंतर जीवन प्रमाणपत्र PDF स्वरूपात डाउनलोड केले जाऊ शकते.
वरील प्रक्रिया करताना तुम्हाला कोणत्याही प्रकारची अडचण आल्यास तुम्ही Play Store वरून जीवन प्रमाण ॲप डाउनलोड करू शकता आणि ऑनलाइन जीवन प्रमाणपत्र मिळवू शकता.
📢 महत्वाची सूचना : निवृत्तीवेतनधारकांना दरवर्षी नोव्हेंबर महिन्यात जीवन प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे. प्रमाणपत्र दिल्यानंतर बँक किंवा पेन्शन विभागाकडून माहिती अपडेट केली जाते.
