राज्यातील वाढत्या उद्योगधंद्यामुळे आणि शहरीकरणामुळे विजेची मागणी दिवसेंदिवस वाढत आहे. सध्या वीजनिर्मिती ही कोळसा, पेट्रोलियम उत्पादने, नैसर्गिक वायू अशा विविध स्त्रोतांपासून होते; परंतु ही संसाधने मर्यादित स्वरूपाची असल्याने भविष्यात ती संपुष्टात येऊ शकतात आणि हवामान, तापमान वाढ, पर्यावरणातील बदल अशा विविध घटकांवरही त्याचा विपरीत परिणाम होऊ शकतो.
वरील सर्व बाबींचा विचार करून सरकारने सन २०३० पर्यंत ५० टक्के ऊर्जा अपारंपरिक माध्यमातून निर्माण करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. त्यानुसार विविध प्रकारचे शासन सौर योजना शेतकरी आणि नागरिकांसाठी राबविण्यात येत आहेत.
शासनाच्या विविध सौर योजनांपैकी, दारिद्र्यरेषेखालील आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल वीज ग्राहकांसाठी नुकतीच जाहीर केलेली योजना आहे.महाराष्ट्र निवासी रूफ टॉप सोलर योजना होय.
महाराष्ट्र निवासी रूफ टॉप सोलर योजना
आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल वीज ग्राहकांना अखंड वीज पुरवठा करण्यासाठी सरकारने आता नवीन “स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र निवासी रूफ टॉप (SMART) सोलर योजना” सुरू केली आहे. या प्रणालीद्वारे निर्माण होणारी वीज वापरून, ग्राहक उर्वरित विजेपासून अतिरिक्त उत्पन्न मिळवू शकतात.
या योजनेद्वारे महाराष्ट्रातील दारिद्र्यरेषेखालील सुमारे 1,54,622 घरगुती वीजग्राहकांना आणि त्याचप्रमाणे ज्या घरगुती वीजग्राहकांचा वीज वापर 100 युनिटपेक्षा कमी आहे अशा ग्राहकांना त्यांच्या छतावर सौरऊर्जा पॅनेल बसवण्यासाठी राज्य आणि केंद्र सरकारकडून अनुदान दिले जाणार आहे.
655 कोटी निधीची तरतूद
स्वयंपूर्ण महाराष्ट्र निवासी रूफ टॉप सोलर योजनेसाठी सन 2025-26 साठी 330 कोटी आणि 2026-27 साठी 325 कोटी रुपये शासन निर्णयाद्वारे वाटप करण्यात आले आहेत.
सदर योजनेंतर्गत महाराष्ट्र विद्युत वितरण कंपनीला सवलतीचे अनुदान वाटप करण्यासाठी खाते उघडण्यास मान्यता देण्यात आली आहे. शासनाच्या या महत्त्वपूर्ण निर्णयाचा फायदा दारिद्र्यरेषेखालील नागरिकांना निश्चितच होणार आहे.
योजनेचा उद्देश काय आहे?
-
- दारिद्र्यरेषेखालील व आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल गावांतील वीज ग्राहकांना विजेच्या बाबतीत स्वयंपूर्ण बनवणे.
-
- दारिद्र्यरेषेखालील आणि आर्थिकदृष्ट्या कमकुवत वीज ग्राहकांना सौरऊर्जेच्या माध्यमातून उत्पन्नाचा नवा स्रोत उपलब्ध करून देणे.
-
- अपारंपरिक ऊर्जा स्रोतांपासून मोठ्या प्रमाणावर ऊर्जा निर्माण करणे.
-
- वातावरणातील अनुमानित कार्बन उत्सर्जन, कार्बनची तीव्रता कमी करते.
-
- छतावरील सौर ऊर्जा निर्मिती क्षमता वाढवणे.
-
- सौरऊर्जेद्वारे स्थानिक रोजगाराच्या संधी आणि आर्थिक विकास वाढवणे.
वर्गवार फंड आणि शेअर?
प्रति किलोवॅट आधारभूत किमतीनुसार सौर ऊर्जा पॅनेल बसवण्यासाठी राज्य सरकारने प्रस्तावित केलेल्या अनुदानाचा हिस्सा खाली दिला आहे.
यासह, प्रति किलोवॅटची आधारभूत किंमत रु. 50,000 ठेवल्यास, वीज ग्राहक/राज्य सरकार/केंद्र सरकारचा हिस्सा देखील वरीलप्रमाणे दिला जातो.
योजनेसाठी आवश्यक पात्रता
-
- अर्जदार वीज ग्राहकांकडे वैध वीज कनेक्शन असणे आवश्यक आहे.
-
- ग्राहकाच्या छतावर सौर पॅनेल बसवून या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी ग्राहकाने इतर कोणत्याही योजनेचा लाभ घेतलेला नसावा
-
- इच्छुक ग्राहकांनी राष्ट्रीय पोर्टलवर नोंदणी करणे आवश्यक आहे.
-
- या योजनेचा लाभ घेऊ इच्छिणारा ग्राहक कर्जमुक्त असावा.
निकष:
1. ज्या वीज ग्राहकांचा वीज वापर वर्ष 2025 च्या कोणत्याही महिन्यात (ऑक्टोबर-2024 ते सप्टेंबर-2025) 100 युनिटपेक्षा जास्त नसेल ते या योजनेत सहभागी होण्यास पात्र असतील.
2. फक्त सिंगल फेज वीज ग्राहक या योजनेत सहभागी होण्यास पात्र असतील.
3. दारिद्र्यरेषेखालील सर्व ग्राहकांना प्राधान्याने लाभ दिला जाईल आणि दारिद्र्यरेषेखालील ग्राहकांव्यतिरिक्त इतर ग्राहकांसाठी ही योजना “प्रथम येणाऱ्यास प्राधान्य” तत्त्वावर लागू करण्यात यावी.
4. जर योजनेतील दारिद्र्यरेषेखालील ग्राहकांची संख्या डिसेंबर 2025 पर्यंत 1,54,622 पेक्षा कमी असेल, तर महावितरण कंपनीचे अध्यक्ष आणि व्यवस्थापकीय संचालक यांना 0-100 युनिट वापरणाऱ्या ग्राहकांना हा कोटा वळविण्याचा अधिकार असेल.
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
- ग्राहकाचा आधार कार्ड क्रमांक
- घरगुती वीज ग्राहक बिल
- मोबाईल क्र
- ईमेल आयडी
- पासपोर्ट आकाराचे छायाचित्र
- बँक पासबुक झेरॉक्स
ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?
-
- प्रथम शासनाने दिलेले अधिकृत पोर्टलवर भेट द्या
-
- Apply for Rooftop Solar पर्यायावर क्लिक करून तुमची माहिती योग्यरित्या भरा, ज्यामध्ये तुमचे राज्य, जिल्हा आणि वीज वितरण कंपनी (उदा. महावितरण) निवडा.
-
- त्यानंतर तुमचा ग्राहक क्रमांक आणि मोबाईल क्रमांक टाका. तुमच्या मोबाईलवर मिळालेला OTP एंटर करा आणि नोंदणी पूर्ण करा.
-
- त्यानंतर पुन्हा लॉगिन करा आणि अर्जामध्ये विचारलेली सर्व मूलभूत माहिती भरा आणि आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा.
-
- सर्व माहिती आणि कागदपत्रे अपलोड केल्यानंतर, एकदा अर्ज तपासा आणि तुमचा अंतिम अर्ज सबमिट करा.
📢 महत्वाची माहिती : या योजनेचा कालावधी मार्च 2027 पर्यंत असेल. तुमच्या छतावर सोलर पॅनल बसवल्यानंतर, पुढील 5 वर्षांसाठी संबंधित सोलरची दुरुस्ती आणि देखभाल करण्याची जबाबदारी ठेकेदाराची असेल.
