नमस्कार मित्रांनो, आज आपण केंद्र सरकारने सुरू केलेल्या ई-श्रम कार्ड योजनेची थोडक्यात पण महत्त्वाची माहिती जाणून घेणार आहोत. ई-श्रम कार्ड म्हणजे काय, त्याचे फायदे काय आहेत, कोणत्या व्यक्तीला ई-श्रम कार्ड मिळू शकते, त्यासाठी कोणती कागदपत्रे आवश्यक आहेत, अर्ज कसा करायचा आहे, याची संपूर्ण माहिती आपण सोप्या पद्धतीने जाणून घेणार आहोत.
भारतात विशेषत: महाराष्ट्रात असंघटित कामगारांची संख्या मोठी आहे. या सर्व बाबींचा विचार करून सरकारने असंघटित कामगारांना विशेष सवलती आणि मान्यता देण्यासाठी ई-श्रम कार्ड ऑनलाइन नोंदणी प्रक्रिया महाराष्ट्र ही संकल्पना विकसित केली आहे.
सोप्या भाषेत, आम्ही समजू शकतो की ई-लेबर कार्ड हे आमच्यासारख्या असंघटित क्षेत्रातील कामगारांसाठी सरकारने जारी केलेले ओळखपत्र आहे. शेतात काम करणाऱ्या, दुसऱ्यांच्या घरी काम करणाऱ्या, गवंडी म्हणून काम करणाऱ्या किंवा जे बेरोजगार आहेत किंवा PF किंवा ESI सारख्या सुविधा मिळत नाहीत अशा सर्वांची सरकारकडे नोंदणी करण्याची ही योजना आहे.
ई-लेबर कार्ड संक्षिप्त माहिती
असंघटित क्षेत्रात काम करणाऱ्या प्रत्येक नागरिकाला सरकारकडून ई-श्रम कार्ड उपलब्ध करून दिले जात आहे. त्या कार्डवर तुमच्याकडे 12-अंकी युनिव्हर्सल अकाउंट नंबर (UAN) आहे.
फक्त 2 मिनिटात तुमच्या मोबाईलवरून रेशन कार्ड डाउनलोड करा!
या 12 अंकी क्रमांकामुळे तुम्ही काय करता आणि तुम्ही कुठे राहता हे सरकारला कळू देते. हे कार्ड सरकारकडे तुमची कायमस्वरूपी नोंद आहे.
ई-श्रम कार्डचा उद्देश काय आहे?
- देशात असंघटित क्षेत्रात लाखो कामगार काम करतात; मात्र याची कोणतीही नोंद शासनाकडे नाही. आता या कार्डद्वारे कामगारांची सर्व माहिती एकाच ठिकाणी जमा होणार आहे.
- सरकारकडून कामगारांसाठी विविध योजना राबवल्या जातात, त्यासोबतच नवनवीन योजना जाहीर केल्या जातात; परंतु हा लाभ कामगारांपर्यंत पोहोचत नाही, सरकारने कामगारांसाठी योजना सुरू केल्यानंतर हे कार्ड थेट तुमच्या बँक खात्यात पैसे पाठवण्याची परवानगी देते.
- कामगारांना अपघात, आजार किंवा वृद्धापकाळात आधार देण्यासाठी सामाजिक सुरक्षा योजना, निवृत्तीवेतन, विमा आदी योजना सुरू करणे सरकारला सोयीचे होईल.
- तुमच्या कौशल्यावर अवलंबून सरकार तुम्हाला रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देऊ शकते. जसे की तुम्हाला सुतारकाम मिळत असेल आणि त्याची सरकारी नोंद असेल तर तुम्हाला संबंधित काम मिळण्यास मदत होईल.
ई-श्रम कार्डसाठी कोण पात्र आहे?
- शेतमजूर, ऊसतोड कामगार
- सुतार, लोहार, चित्रकार
- बांधकाम कामगार (गवंडी, मजूर)
- भाजी किंवा फळ विक्रेता
- दूधवाला किंवा कागद फेकणारा
- सलून किंवा पार्लरमध्ये काम करणे
- आशा वर्कर, अंगणवाडी सेविका
- घर साफ करणारे
- विडी कामगार, वीटभट्टी कामगार
- रस्त्याच्या कडेला एक दुकान
ई-श्रम कार्डचे फायदे
1. ई-श्रम कार्डधारकांचा अपघाती मृत्यू किंवा कायमचे अपंगत्व आल्यास संबंधित कामगाराच्या कुटुंबाला शासनाकडून 2 लाख रुपये दिले जातील. अपघातामुळे अपंगत्व आल्यास 1 लाख रुपये दिले जातील. या विम्यासाठी कामगाराला एक रुपयाही देण्याची गरज नाही.
2. भविष्यात, जेव्हा सरकार कामगारांसाठी कोणतीही योजना आणेल तेव्हा त्याचा पहिला लाभ ई-श्रम कार्डधारकांना दिला जाईल.
3. कोरोना सारख्या महामारी किंवा इतर नैसर्गिक आपत्तीच्या काळात सरकार कामगारांच्या बँक खात्यात ई-श्रम कार्डद्वारे आर्थिक मदत देऊ शकते.
4. हे कार्ड तुमच्या कामाची आणि तुमच्याकडे असलेल्या कौशल्याची सरकारी ओळख म्हणून कुठेही ओळखले जाईल.
अर्जासाठी आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- बँक पासबुक झेरॉक्स
- ग्रामसेवक किंवा तलाठी यांच्याकडून ९० दिवसांच्या कामाचा अहवाल
- आधार क्रमांकाला मोबाईल लिंक
- रेशन शीट झेरॉक्स
- इतर आवश्यक कागदपत्रे
अर्ज कसा करायचा? ई श्रम कार्ड ऑनलाइन नोंदणी प्रक्रिया महाराष्ट्र
कामगारांना अर्ज करण्यासाठी सरकारने अधिकृत पोर्टल उपलब्ध करून दिले आहे. कामगार सुशिक्षित असल्यास, तो त्याच्या मोबाईल फोनवरून ऑनलाइन अर्ज करू शकतो किंवा जवळच्या सरकार सेवा केंद्र किंवा सीएससी केंद्राद्वारे ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा सरकारने उपलब्ध करून दिली आहे.
तुमच्याकडे मोबाईल फोन आणि इंटरनेटची सुविधा असल्यास, तुम्ही खाली दिलेल्या पायऱ्या फॉलो करून तुमच्या घरूनच ई-श्रम कार्डसाठी अर्ज करू शकता.
- सर्व प्रथम Google वर जा जे सरकारने दिले होते eshram.gov.in या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.
- त्यानंतर तेथे Register On E-Shram या पर्यायावर क्लिक करा.
- आता तुमचे आधार कार्ड आणि आधार कार्डशी लिंक केलेला मोबाईल नंबर टाका.
- तुमच्या मोबाईलवर एक ओटीपी पाठवला जाईल, तो ओटीपी तिथे टाका आणि सबमिट करा.
- त्यानंतर आधार कार्डमधून तुमचे नाव, पत्ता, जन्मतारीख घेतली जाईल आणि ती तुम्हाला तेथे दिसेल.
- पुढील पायरी म्हणजे तुमची तपशीलवार मूलभूत माहिती भरणे.
- सर्व माहिती भरल्यानंतर तुम्हाला तुमचे ई-श्रमकार्ड मिळेल जे तुम्ही डाउनलोड करून प्रिंट काढू शकता.
